Petrol krizinin etkisiyle Türkiye’de motorine 5,73 TL zam bekleniyor. Yeni fiyatlarla motorin litre fiyatı 75 liraya yaklaşacak.
Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tedarik krizi, küresel petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Yaşanan gelişmelerin etkisiyle Türkiye’de motorin fiyatlarına yeni ve yüksek oranlı bir zam bekleniyor.
Petrol Arzında Kritik Daralma
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları, Körfez bölgesinde tansiyonu artırırken küresel enerji piyasalarında da ciddi dalgalanmalara yol açtı. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 30’unun geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, tedarik zincirinde önemli bir kırılma oluşturdu. Bölgedeki çatışmalar nedeniyle petrol sevkiyatında aksamalar yaşanırken, bazı rafineri ve işleme tesislerinin de risk altında olduğu belirtiliyor. Bu gelişmeler petrol fiyatlarının hızlı şekilde yükselmesine neden oluyor.
Kuveyt’te rafineri vuruldu: Petrol fırladı!
Kuveyt’teki büyük bir rafineriye yönelik drone saldırısı sonrası çıkan yangın, Körfez’de artan gerilimin enerji piyasalarına etkisini yeniden gündeme taşıdı. Kuveyt yönetimi, Mina Al-Ahmadi rafinerisinin bir insansız hava aracı (İHA) saldırısına hedef olduğunu ve saldırı sonrası tesiste yangın çıktığını açıkladı. Devlete bağlı KUNA ajansının aktardığına göre olayda yaralanan olmadı.
Günlük yaklaşık 730 bin varil üretim kapasitesine sahip olan Mina Al-Ahmadi rafinerisi, Orta Doğu’nun en büyük tesisleri arasında yer alıyor. Saldırı haberi sonrası petrol piyasalarında sert hareket görüldü. Brent petrolün varil fiyatı 7 doların üzerinde artarak 114,83 dolara yükseldi. Bölgedeki gerilim yalnızca Kuveyt ile sınırlı değil. İran’ın son günlerde Körfez ülkelerinin enerji altyapılarına yönelik saldırılarını artırdığı belirtiliyor. Katar’daki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisleri füze saldırıları sonucu alev alırken, daha önce üretimi durdurulan tesiste yeni saldırıların “büyük yangınlara ve ciddi hasara” yol açtığı ifade ediliyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise Abu Dabi yönetimi, Habshan gaz tesisi ile Bab sahasının gece saatlerinde düzenlenen saldırılar sonrası kapatıldığını duyurdu.
İran’ın bu hamlelerinin, İsrail’in dünyanın en büyük doğalgaz sahalarından biri olan Güney Pars’a yönelik operasyonunun ardından geldiği belirtiliyor. İran’da elektrik üretiminin yaklaşık %80’i doğalgazdan sağlanırken, söz konusu sahaya yönelik saldırılar ülkenin enerji arzı açısından kritik risk oluşturuyor. Art arda gelen saldırılar, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırırken petrol fiyatlarındaki yükselişin devam edebileceğine işaret ediyor.
Küresel Etki: Enflasyon Baskısı Artıyor
Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca enerji piyasasını değil, geniş bir ekonomik alanı etkiliyor. Petrol ve türevlerinin üretimden taşımacılığa kadar birçok sektörde temel girdi olması, maliyetlerin zincirleme şekilde artmasına yol açıyor. Uzmanlara göre bu durum;
- Gıda fiyatlarında artış
- Lojistik maliyetlerinde yükseliş
- Sanayi üretiminde maliyet baskısı
gibi sonuçlar doğurarak küresel enflasyonu yeniden tetikleyebilir.
ABD’de Motorin fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması ve Basra Körfezi’nden yapılan sevkiyatların durma noktasına gelmesi, ABD iç piyasasında motorin fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Amerikan Otomobil Derneği verilerine göre, ABD genelinde motorinin galon fiyatı 5,044 dolara yükselerek Aralık 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek değere ulaştı. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen ham petrol, doğal gaz, işlenmiş yakıt ve gübre sevkiyatlarının kesilmesi, ABD’nin ulaşım, inşaat ve tarım sektörlerinde maliyetlerin hızla artmasına neden oldu. Bazı eyaletlerde fiyatların 5 dolar barajını daha erken aştığı görülürken, bu durumun perakende fiyatlar üzerinden geniş bir ekonomik kitleyi etkilemeye başladığı bildirildi.
Türkiye’de Motorine Zam Geliyor
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorin fiyatlarına önemli bir zam yapılması bekleniyor. Hesaplamalara göre toplam artışın 5,73 TL seviyesinde olması öngörülüyor.
Eşel Mobil Sistemi kapsamında bu artışın 58 kuruşluk kısmı karşılanırken, zamın pompa fiyatlarına yaklaşık 5,18 TL olarak yansıması bekleniyor. Düzenlemenin kesinleşmesi halinde artışın 20 Mart Cuma gününden itibaren geçerli olması bekleniyor.
Şehir Şehir Beklenen Yeni Fiyatlar
Zam sonrası motorin litre fiyatlarının büyük şehirlerde şu seviyelere yükselecek:
- İstanbul: 71,09 TL
- Ankara: 72,21 TL
- İzmir: 72,49 TL
- Doğu illeri: 73,89 TL
Akaryakıt Fiyatları Neden Yükseliyor?
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın temel nedenleri şu şekilde sıralanıyor:
- Küresel petrol arzında daralma
- Hürmüz Boğazı’nda tedarik sorunları
- Jeopolitik risklerin artması
- Döviz kurundaki hareketlilik
Bu unsurların birleşimi, Türkiye’de pompa fiyatlarına doğrudan yansıyor.
Uzmanlar Yükselişin Sürebileceği Görüşünde
Enerji piyasası uzmanları, Orta Doğu’daki gerilimin kısa vadede sona ermemesi durumunda petrol fiyatlarındaki yükseliş trendinin devam edebileceğini belirtiyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde akaryakıt fiyatlarında yeni artışların gündeme gelebileceği ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskının sürebileceği ifade ediliyor.
